Sözcüklerin dinleyicide bıraktığı etki

Ortada dolaşan fikirlerin birbirine tam olarak nerede sürtündüğünü yakalamakta dikkat çekici bir beceriniz vardır. İki arkadaşın aynı olayı farklı kelimelerle anlatması, sizin zihninizde olayın ayrı köşelerini aydınlatan iki anlatım gibi okunur.

Ortak bir e-posta taslağında değiştirilen tek bir fiilin asıl niyet hakkında ne söylediğini hemen fark edersiniz. Tartışmayı hararetlendiren unsur bazen içeriğin kendisi olmaz; o küçük kelime seçimidir; dikkatinizi de konuşmanın bütünü yerine bu ayrımı yaratan ifadeye yöneltirsiniz.

Söyleyeceklerinizi karşı tarafın kulağıyla duyma alışkanlığı, iletişim kazalarının bir bölümünü henüz konuşma başlamadan azaltabilir. Yanlış anlaşılabilecek bir ifadeyi zihninizdeyken budar ve daha isabetli bir seçenekle değiştirirsiniz. Böylece itirazın hangi noktaya geleceğini önceden görürsünüz.

Her cümleyi dinleyicinin algısından geçirerek şekillendirmek zihinsel mesaiyi ister istemez artırır. Bu sessiz çabanın zamanla biriken bir yorgunluğu bulunur. Günün sonunda kimsenin tepkisini hesaplamadan, aklınıza gelen ilk cümleyle kalabilme ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Zihniniz devamlı bir tartma eylemi içinde olduğu için bazen sadece dinleyici kalmak size iyi gelir. Çevrenizin anlam vermekte zorlandığı ani durgunluklar, konuşmayı önceden tasarlamayı bir anlığına bırakma ve olanı izleme isteğinden kaynaklanabilir.

Bir düşünceye karşı çıkarken karşınızdakinin dayandığı ölçütü önce teslim edebilirsiniz. Toplantıda bir karara itiraz edecekseniz, kendi eleştirinize geçmeden evvel hangi ortak ölçüte yaslandığınızı söylersiniz. Böylece ayrılığın kişiden mi, yöntemden mi çıktığı daha kolay anlaşılır.

Bu yaklaşım muhtemel gerilimi düşürebilir. Fikrinizi törpülemez, aktarım biçimini düzenlersiniz. İnsanlar onlara hak vermediğiniz anlarda bile gerekçelerini duyduğunuzu fark eder; sizin reddiniz de kişisel bir karşı çıkış gibi değil, paylaşılan ölçüte dayanan ayrı bir sonuç gibi okunabilir.

Sözcükleri seçerken dinleyicide bırakacağı etkiyle birlikte fikrin özünü de korumayı hedeflersiniz. Masada farklı formülasyonlar belirdiğinde, zihniniz hangi ifadenin asıl iddiayı daha dürüst ve anlaşılır taşıdığını bulmaya yönelir.

Görüşlerin çeşitli biçimlerde dile getirilebildiği durumlarda, içeriği saptırmadan gerçeğe en sadık versiyonu işaret edebilirsiniz. Kırmadan söylenen ve iddiadan taviz vermeyen son görüş cümlesi, uzun karşılaştırmanın nerede kapandığını gösterir. Böylece seçenekleri tartma işi, size ait belirli bir ifadeyle tamamlanır.

Düşüncelerinizi başkalarıyla çarpıştırarak olgunlaştırma eğilimindesiniz. Bir fikrin iyi olup olmadığını yakın bulduğunuz birinin zihnine atarak denemeyi seversiniz. Bu doğal tutum, doğru insanları bulduğunuzda verimli bir fikir ortaklığı sağlar.

İnce sınır, bu sağlıklı alışverişin başkasının kanaatine bel bağlamaya kaydığı yerde belirir. Karşıdan gelen yorumu dinledikten sonra kendi içinizdeki doğruluğa dönüp bakmazsanız, zihniniz yavaşça onay aramaya başlayabilir. Kendi cümlenizi sahiplenmek bu kaymanın önüne geçer.